Monumenten
Herdenken
Locatie: Kerkplein, 1511 BV Oostzaan
Kunstenaar: Roel Bendijk
Onthulling: 4 mei 1978
Foto 1: Onthulling van het monument aan de Ds. Nanne Zwiepsingel op 4 mei 1978 door wethouder Pieter Bakker (CPN) en Roel Bendijk.
Foto 2: Het monument is in 2009 verplaatst naar het Kerkplein in verband met herinrichting van de openbare ruimte.
Het verzetsmonument in Oostzaan is opgericht ter nagedachtenis aan ds Nanne Zwiep. Het monument benadrukt dat vrijheid en gerechtigheid waardevolle verworvenheden zijn die te allen tijde verdedigd moeten worden.
Nanne Zwiep (Beemster, 3 augustus 1894 - Dachau, 24 november 1942) was een Nederlands-hervormde predikant in de stad Enschede. Hij werd door de nazi's gearresteerdvin de Tweede Wereldoorlog. Zwiep stierf in 1942 in het concentratiekamp Dachau, bij München. Zwiep werd predikant aan de Grote Kerk op de Oude Markt in Ensched in 1929 en was een prominent persoon in de stad. Op zondag 19 april 1942, sprak hij zich in zijn 'kanselboodschap' uit tegen het Nationaal-Socialisme, de rechteloosheid van de Joden en het ingrijpen van de NSB in het christelijk verenigingswerk. De volgende dag werd hij door de bezetter gearresteerd. Na vijf maanden ondervraging in de gevangenis in Arnhem en Amersfoort werd hij naar Dachau getransporteerd. Op 24 november 1942, twee maanden na zijn aankomst in het kamp, stierf hij aldaar aan uitputting en ondervoeding.
In nagedachtenis aan Zwiep is er in Enschede een scoutinggroep (Scouting Nanne Zwiep) naar hem vernoemd, die op 1 mei 1945 werd opgericht.
Vorm en materiaal
Het verzetsmonument in Oostzaan is een bronzen stoel, geplaatst op een betonnen voetstuk. Achter de stoel staat een betonnen zuil met op de voorzijde een zwarte plaquette. Ook is op het gedenkteken een klein gedenkplaatje aangebracht. Het geheel is geplaatst op een cirkelvormig plaveisel. Het gedenkteken is 2 meter 50 hoog, 1 meter 50 breed en 1 meter 50 diep.
Teksten
De tekst op de plaquette luidt:
'WAAR RECHT TOT ONRECHT WORDT,
WORDT VERZET TOT PLICHT'.
De tekst op het gedenkplaatje luidt:
'DS NANNE ZWIEP
OMGEKOMEN TE DACHAU 24 NOVEMBER 1942
ZIJN SPREUK WAS:
"VRIJ VAN MENSEN. GEBONDEN AAN GOD".'
Symboliek
Het ontwerp is vervaardigd naar aanleiding van de dood van Steve Biko in Zuid-Afrika. De spijlen van de stoel stellen tralies voor. Aan een van de spijlen zit een vogel vastgeketend, waarmee wordt benadrukt dat er van vrijheid geen sprake is.
Bronnen
- Gemeente Oostzaan;
- www.nannezwiep.nl;
- Oudheidkamer Oostzaan
Locatie: Hannnie Schaftplein in Oostzaan
Onthulling: op oude locatie: ?
Onthulling op deze nieuwe locatie: 17-04-2011 (na herinrichting van het plein en restauratie van de plaquette)
Ontwerper: Truus Menger-Oversteeghen
Toelichting:
J.J. Schaft (16-09-1920 / 17-04-1945)
Bekende Nederlandse verzetstrijdster. Aan het einde van de oorlog werd ze door Duitse bezetters opgepakt en kort daarna vermoord. Haar bijnaam was 'het meisje met het rode haar'.
Monumentenlijst
Oostzaan kent 6 rijksmonumenten. Voor een overzicht van deze monumenten kunt u de monumentenlijst raadplegen.
Erfgoedverordening
Oostzaan heeft een erfgoedverordening vastgesteld. In deze gemeentelijke verordening staan voorschriften en regels met betrekking tot cultureel erfgoed, zowel voor monumenten, archeologie als het cultuurlandschap. De regels over het aanwijzen van gemeentelijke monumenten en weigeringsgronden voor het afgeven van een omgevingsvergunning zijn ook opgenomen in de erfgoedverordening.
